У бабруйскую выпраўленчую калёнію №2 сотнямі прыходзяць лісты падтрымкі асуджанаму ў непаўналетнім узросце Эмілю Астраўко.

21 лютага. Магілёў. Саша Мінько


Аднак лісты даходзяць не ўсе. Канадскія актывісты гэтай міжнароднай праваабарончай арганізацыі сабралі некалькі тысяч лістоў і паштовак і адправілі іх звычайнай паштовай пасылкай. Яе вага склала 10 кілаграм. Адміністрацыю калоніі гэта паставіла ў тупік. Па законе такое адпраўленне павінна лічыцца пасылкай (з нядаўняга часу яе вага павялічана да 50 кг, альбо бандэроллю, на якія асуджаны мае права згодна рэжыму ўтрымання.

Вага перадач у калоніі, СІЗА і турмы павялічана да 50 кілаграмаў. Але чаму не для ўсіх?

Улічваючы, што Эміль ўжо атрымліваў пасылку і новых бандэроляў не чакаў, а яго маці нічога не адпраўляла, адміністрацыя папраўчай установы лагічна вярнула мех з допісам адпраўніку.

Канадскім актывістам цяжка зразумець, як уладкованая беларуская сістэма выканання пакаранняў. Верагодна, цяпер яны ўсё ж паспрабуюць даставіць 10 кг паштовак са словамі падтрымкі паасобку.

АР’ЯНІ, РЭХЕМАН, АСТРАЎКО

Штогадовы «Марафон лістоў» ад Amnesty International у мінулым годзе быў прысвечаны абароне правоў дзяцей, моладзевых актывістаў і актывістак. Яго героямі сталі маладыя праваабаронцы і звычайныя людзі з Беларусі, Кітая, Ірана, Нігерыі і іншых краін.

Напрыклад, Ясаман Ар’яні кінула выклік дыскрымінацыйнаму закону аб абавязковым нашэнні хіджабаў у Іране – за гэта яна кінута ў турму. Ільясіжан Рэхеман – адзін з мільёна чалавек, у асноўным мусульман, якія былі гвалтоўна адарваныя ад сем’яў і змешчаныя ў сакрэтныя лагеры для інтэрнаваных асоб у Кітаі.

Нажаль, у гэтым спісе, вядомым зараз ўсім свеце, ёсць і Эміль Астраўко – беларускі школьнік, які адбывае працяглы тэрмін турэмнага зняволення за нязначныя правапарушэнні, звязаныя з наркотыкамі.

Сёння Эміль Астраўко адбывае тэрмін у ПК-2 горада Бабруйска, куды быў этапаваны з выхаваўчай калоніі №2 для непаўналетніх. На момант затрымання міліцыяй у красавіку 2018 года сямнаццацігадовы хлопец рыхтаваўся да выпускных іспытаў за сярэднюю школу, але здаць іх да гэтага часу не змог – ні СІЗА, ні выхаваўчая калонія ВК-2 (хоць там ёсць філіял сярэдняй школы) не далі яму такой магчымасці.

Толькі цяпер, праз два гады, адміністрацыя ўжо дарослай ВК-2 прапанавала хлопцу распачаць спробу атрымаць атэстат. Для гэтага ў калонію прыедзе спецыяльная экзаменацыйная камісія.

ЗАМЕСТ ВЫПУСКНОГА – СІЗА

А два гады таму замест выпускнога вечара хлопца чакала СІЗА. Падлетак вырашыў падзарабіць кур’ерам і знайшоў у інтэрнэце адкрытую вакансію ад афіцыйнага распаўсюдніка легальных курыльных сумесяў. Але пазней высветлілася, што новыя партыі тавару сталі прыходзіць ужо з даданнем псіхатропу.

Наркакантролем дзеянні непаўналетняга курьера былі кваліфікаваныя па частцы 4 артыкула 328 КК, як удзельніка арганізаванай групы распаўсюднікаў наркотыкаў. Улічваючы, што санкцыя гэтага артыкула прадугледжвала пакаранне ў выглядзе пазбаўлення волі на тэрмін ад дзесяці да дваццаці гадоў, адміністрацыя СІЗА палічыла атэстат аб сярэдняй адукацыі ўжо непатрэбнай рэччу для будучага зэка. У Беларусі прынята на такіх асуджаных ставіць крыж.

Праўда, пазней суд вышэйшай інстанцыі перакваліфікаваў артыкул на частку 3 – злачынства здзейсненае групай асобаў, а не арганізаванай злачыннай групоўкай. Яшчэ пазней, дзякуючы зніжэнню ніжняй планкі пакарання на два гады, тэрмін быў зноў паменшаны.

Стала відавочна, што наркакантроль празмерна гарэў у жаданні паказаць вынікі. Такім чынам, са злоснага злачынца з 10-гадовым тэрмінам, Эміль Астраўко пасля ўсіх разглядаў ператварыўся ў ахвяру пенітэнцыярнай сістэмы з 6-гадовым прысудам. Хлопец прайшоў праз СІЗА №1 Мінска, жодзінскую турму №8, выхаваўчую ВК-2 для непаўналетніх злачынцаў і ПК-2. Як сістэма выканання пакаранняў перамалола юнага вязня, мы ўжо пісалі:

Маладога хлопца пакінулі ў зняволенні ў калоніі з-за дрэннай стрыжкі. Здаецца, яго маці проста помсцяць

Міжнародная праваабарончая арганізацыя Amnesty International дзеі, здзейсненыя Эмілем Астраўко называе “minor drug-related offences”, што перакладаецца як “дробныя правапарушэнні, звязаныя з наркотыкамі“. Гэта паняцце дастасавальна да ўсіх непаўналетнім, асуджаных па артыкуле 328 КК «Незаконны абарот наркотыкаў». Падлеткі не здзяйснялі гвалтоўных дзеянняў, і падставы ўтрымліваць іх у зняволенні так доўга вельмі сумніўныя.

Акрамя таго, Amnesty International зьвяртае ўвагу і на іншыя праблемы. Арганізацыя падрыхтавала прадстаўленне для Універсальнага перыядычнага агляду (УПА) ААН. У траўні 2020 года пройдзе 36-я сесія рабочай групы УПА, а ў чэрвені гэтага года праз гэтую працэдуру пройдзе Рэспубліка Беларусь. Азнаёміцца ​​з дакументам пад назвай «Беларусь: сур’ёзныя парушэнні правоў чалавека па-ранейшаму выклікаюць заклапочанасць» можна тут.